Poko oswa pa ko? Sans, varyasyon ak òtograf

Ilistrasyon vektoryèl minimalist ak yon liv ouvè ak de fòm lang ki montre yon konparezon.

Poko se yon fòm ki sèvi anpil nan kreyòl ayisyen pou eksprime lide “pa ankò” oswa “pas encore”. Li parèt anvan yon vèb, yon adjektif, oswa yon lòt eleman predikatif pou montre yon aksyon oswa yon eta poko rive fèt nan moman n ap pale a.

Sans prensipalpa ankò · pas encore
EgzanpM poko manje. · Li poko rive. · Nou poko pare.
Fòm yo jwenn nan itilizasyonpoko, pako, panko; kèk moun ekri pa ko
Kalite mo / fonksyonmakè negatif tanporèl ki montre yon bagay poko fèt oswa poko rive nan yon eta
Pwen òtografDezyèm Rezolisyon AKA a pa bay yon egzanp dirèk ak “poko” oswa “pa ko”; se poutèt sa li enpòtan pou nou separe sa dokiman ofisyèl la di ak analiz lengwistik nou fè sou fòm nan.

Ki sans “poko” genyen?

Lè yon moun di “M poko manje”, sa vle di aksyon manje a pa fèt jiska moman n ap pale a, men fraz la kite ouvè posiblite pou li fèt pita. Se menm lojik la nan “Li poko rive” oswa “Nou poko pare”.

M poko manje.
Manje a pa fèt jiska kounye a.
Li poko rive.
Moun nan pa rive jiska moman n ap pale a.
Nou poko pare.
Nou pa nan eta pare a toujou.

Nan analiz gramatikal, poko pa fonksyone tankou yon senp “pa” negatif sèlman. Li ajoute yon valè tanporèl: li montre yon bagay pa rive fèt ankò. Se poutèt sa plizyè travay sou gramè ak diksyonè kreyòl trete poko kòm yon fòm etabli ki vle di “pas encore”.

Poko, pako, panko: poukisa gen plizyè fòm?

Kreyòl ayisyen genyen varyasyon rejyonal ak varyasyon nan pwononsyasyon. Nan rechèch lengwistik sou varyasyon nan kreyòl ayisyen, yo dokimante fòm pako, poko ak panko kòm varyant ki gen menm sans “pa ankò”. Sa montre diferans nou tande yo pa nesesèman vle di youn se “bon kreyòl” epi lòt la se “move kreyòl”; yo ka reflete varyasyon nan fason moun pale selon zòn, gwoup, oswa abitid lengwistik.

Nan anpil diksyonè ak materyèl pedagojik, se fòm poko a ki parèt kòm antre prensipal. Sa bay fòm sa a yon prezans solid nan itilizasyon ekri tou, pa sèlman nan lang pale.

E “pa ko” a menm?

Fòm pa ko a parèt nan analiz kote moun separe eleman yo kòm pa + ko. Li fasil pou yon moun wè relasyon ant fòm sa a ak lide pa ankò. Nan lang, li nòmal pou yon seri eleman ki souvan mache ansanm sibi rediksyon, chanjman son, oswa vin pi kole youn ak lòt avèk letan.

Men li enpòtan pou nou pa prezante yon sèl chemen istorik kòm yon verite etabli si nou pa gen yon etid dyakwonik ki montre etap yo youn apre lòt. Pa egzanp, analiz ki di pa ankò → pa ko → poko kapab sèvi kòm yon ipotèz pou esplike relasyon fòm yo, men li bezwen sous istorik ak lengwistik espesyalize pou nou prezante l kòm etimoloji ki pwouve.

Kisa Akademi Kreyòl Ayisyen di sou mo ki kole?

Aglitinasyon — definisyon kout

Aglitinasyon se yon pwosesis lengwistik kote de oswa plizyè eleman ki souvan mache ansanm vin fòme yon sèl mo oswa yon inite ki pi kole. Sa pa vle di tout mo moun pwononse kole dwe ekri kole; se gramè, sans, ak prensip òtograf yo ki ede detèmine si eleman yo fonksyone kòm yon sèl mo.

Nan Dezyèm Rezolisyon sou Òtograf Lang Kreyòl Ayisyen an, Akademi Kreyòl Ayisyen (AKA) fè yon diferans ant mo ak pawòl, li di sistèm nan chwazi ekri mo olye li transkri pawòl, epi li rekonèt aglitinasyon kòm yon mekanis enpòtan nan konstriksyon mo kreyòl. Aglitinasyon se lè eleman ki gen yon rapò sere vin fòme yon sèl mo.

Rezolisyon an bay tou prensip pou ede deside si yon segman dwe ekri kole oswa dekole. Pa egzanp, li mande si yon pati nan segman an ka kanpe kòm yon mo poukont li, epi si li posib pou mete yon modifikatè nan mitan eleman yo san fraz la pa pèdi sans oswa gramatikalite li.

Pwen enpòtan: nan dokiman 2023 la, AKA pa bay poko oswa pa ko kòm egzanp dirèk. Donk, nou pa dwe di rezolisyon sa a “ofisyèlman deklare” youn nan de fòm yo kòrèk epi lòt la pa kòrèk. Sa dokiman an ban nou se prensip jeneral pou analize kestyon an.

Èske “poko” se sèlman yon fòm pou lang pale?

Non. Gen ase prèv nan diksyonè, materyèl pedagojik ak travay lengwistik pou montre poko sèvi nan ekriti tou. Yon diksyonè kreyòl-anglè bay poko kòm antre pou “pas encore”, epi travay lengwistik sou negasyon kreyòl trete poko kòm yon makè negatif ki gen pwòp fonksyon li nan fraz la.

Se poutèt sa, yon opozisyon senp tankou “poko pou pale, pa ko pou ekri” pa byen reprezante fason fòm yo parèt nan dokiman ak nan rechèch.

Poko ak “pa ankò”

Poko ak pa ankò ka pwoche anpil nan sans, men yo pa toujou fonksyone menm jan nan estrikti fraz la. Poko antre fasil devan predika a:

M poko manje.
Li poko vini.
Nou poko pare.

Pa ankò ka sèvi kòm yon ekspresyon pi transparan pou lide “pas encore”, men poko se yon fòm leksikal ak gramatikal ki byen chita nan kreyòl ayisyen.

Sa nou ka di avèk plis presizyon

  • Poko vle di “pa ankò / pas encore”.
  • Poko dokimante nan diksyonè, materyèl pedagojik ak rechèch lengwistik.
  • Gen varyant pwononsyasyon tankou pako ak panko.
  • Pa ko se yon analiz oubyen yon fason kèk moun reprezante eleman yo separe nan ekriti.
  • AKA rekonèt prensip aglitinasyon ak diferans ant pawòl ak mo, men Dezyèm Rezolisyon 2023 la pa site poko oswa pa ko dirèkteman.
  • Se poutèt sa, kestyon an mande plis pase yon règ senp “kole = mal / dekole = bon”.

Konklizyon

Kesyon “poko oswa pa ko?” a montre yon bagay enpòtan sou òtograf: fason nou ekri yon lang pa toujou ka soti sèlman nan fason mo yo sonnen oswa nan fason nou kwè yo te fòme. Nou bezwen pran an konsiderasyon gramè, itilizasyon, varyasyon, istwa lang lan, ak prensip òtograf ofisyèl yo.

Jodi a, poko gen yon prezans byen etabli kòm yon fòm ekri ki vle di “pa ankò”. Fòm pako ak lòt varyant yo dokimante nan lang lan tou. Pou pa ko, li pi pridan pou nou prezante li kòm yon analiz oswa yon varyant ekriti ki bezwen evalye selon prensip òtograf yo, olye pou nou prezante li kòm sèl fòm ki kòrèk.

Sous ak referans

  • Akademi Kreyòl Ayisyen (AKA), Dezyèm Rezolisyon sou Òtograf Lang Kreyòl Ayisyen, 2023.
  • Travay sou varyasyon rejyonal kreyòl ayisyen ki rapòte varyant pako / poko / panko pou sans “pas encore”, sou baz done Fattier.
  • Haitian Creole-English Dictionary, ki bay poko kòm “pas encore”.
  • Michel DeGraff, travay sou negasyon nan kreyòl ayisyen, kote poko analize kòm yon makè negatif “pas encore”.
Share the Post:

Atik menm sijè a